ભગવાન પ્રાર્થનાનો જવાબ કઈ રીતે આપે છે?

ડૉ. આઈ. કે. વીજળીવાળા

| 12 Minute Read

એક ડૉકટર એક વખત એમના ઘરથી ખુબ દુર આવેલા એક શહેરમાં જઈ રહ્યા હતા. એમનું નામ હતું ડૉ. એહમદ.

એ એક મેડિક્લ કોન્ફરન્સમાં હાજરી આપવા માટે જઈ રહ્યા હતા. આ એક એવી કોન્ફરન્સ હતી જેના માટે ડૉ. એહમદ ખુબ જ ઉત્સુક હતા. એમણે રોગોની સારવાર અંગે કરેલી એક ખુબ જ અગત્યની શોધ માટે એમને એમાં એવોર્ડ મળવાનો હતો. છેલ્લાં ઘણાં વરસોથી એમણે દિવસરાત જોયા વગર સંશોધનનું કામ કર્યું હતું. એ બધી મહેનત આખરે ફળી હતી અને એના ફળસ્વરૂપે તેઓ એ એવોર્ડના હકદાર બન્યા હતા.

ડૉક્ટરને મનોમન ભારે રોમાંચ થઈ રહ્યો હતો. ક્યારે એ શહેરમાં પહોંચી જવાય એની તાલાવેલી એમના ચહેરા પર સ્પષ્ટ વાંચી શકાતી હતી. પ્લેનમાં બેસી ગયા પછી પણ એ વારંવાર પોતાની ઘડિયાળ સામે જોઈ લેતા હતા. થોડી થોડીવારે એમનું મન કોન્ફરન્સના વિચારોમાં જ લાગી જતું હતું. બસ ! હવે ફક્ત બે જ ક્લાક ! અને પછી ત્યાં ! એવો વિચાર પણ એમના મનમાં ઝબકી જતો હતો.

પરંતુ એ જ વખતે અચાનક જ વિમાનના પાઈલટે જાહેરાત કરી કે વિમાનના એન્જિનમાં ગંભીર તકલીફ ઊભી થવાના કારણે એમણે નજીકના કોઈપણ એરપોર્ટ પર તાત્કાલિક ઉતરાણ કરવું પડશે ! ડૉક્ટરના મનમાં ફાળ પડી. સમયસર કોન્ફરન્સમાં નહીં પહોંચી શકાય એવી ચિંતા પણ એમને થઈ આવી. પરંતુ આવા આકસ્મિક સંજોગોમાં વિમાને ઉતરાણ કરવું જ પડે તેમ હતું. ડૉ. એહમદ મનમાં મુંઝાવા લાગ્યા.

જેવું વિમાને નજીકના એક નાના એરપોર્ટ પર ઉતરાણ કર્યું કે તરત જ ડૉક્ટર દોડતાં હેલ્પ ડેસ્ક પર પહોંચ્યા. ત્યાં મદદ માટે ઊભેલી સ્ત્રીને પોતાની પરિસ્થિતિ સમજાવી. જેટલું બને તેટલું ઝડપથી પોતાને કોન્ફરન્સમાં પહોંચવું પડે તેવું છે એ પણ કહ્યું. પોતાને ત્યાં પહોંચવા માટેની સૌથી પહેલી ફલાઈટમાં બુકિંગ કરી આપવાની એમણે વિનંતી કરી. એકાદ બે કલાકમાં જ કોઈ ફલાઈટ હોય તો વધારે સારું એવું ભાર દઈને જણાવ્યું.

“માફ કરજો, સર!”, પેલી સ્ત્રીએ કહ્યું, “તમારે જ્યાં પહોંચવાનું છે એ શહેર તરફ જવા માટે આવતા દસ કલાક સુધી અહિંથી બીજી કોઈ પણ ફ્લાઈટ નથી. પરંતુ તમને વાંધો ન હોય તો હું એક સુચન કરું. એરપોર્ટની બહારથી જ કાર ભાડે મળે છે. જો તમારી પાસે ડ્રાઈવિંગ લાઈસન્સ હોય તો આરામથી ચારેક કલાકમાં તમે ત્યાં પહોંચી શકો છો. ટેક્સી કરતા એ ઘણું સસ્તું પણ પડશે અને મારા માનવા પ્રમાણે તમારા માટે એ એક ખુબ સારો વિકલ્પ છે!”

ડૉ. એહમદને એ સુચન ખૂબ ઉપયોગી લાગ્યું. એમના માટે આમેય હવે બહુ વિકલ્પ બચ્યા જ નહોતા. એમણે એક કાર ભાડે કરી લીધી. આમ તો લોંગ ડ્રાઈવનો એમને ખુબ કંટાળો આવતો, પરંતુ એ દિવસે એમ કર્યાં વિના છુટકો પણ નહોતો. એમના મનમાં ફરીથી એક વખત કોન્ફરન્સના વિચારો શરૂ થઈ ગયા. થોડીક ક્ષણો માટે દબાઈ ગયેલો એ રોમાંચ ફરીથી જાગૃત થઈ ગયો. લાંબા અંતરના ડ્રાઈવિંગ માટેનો કંટાળો ખંખેરીને ડોકટરે કાર મારી મૂકી. પરંતુ એ દિવસે કુદરત પણ જાણે કે ડૉકટરની વિરુદ્ધમાં બરાબરનો જંગ માંડીને બેઠી હોય એવું લાગતું હતું. ડૉક્ટરે હજુ તો માંડ સોએક કિલોમિટર જ કાપ્યા હશે ત્યાં જ વાતાવરણમાં ભયંકર પલટો આવવાનું શરૂ થઈ ગયું. વાવાઝોડા જેવો પવન શરૂ થઈ ગયો. થોડીવારમાં જ અનરાધાર વરસાદ વરસવા માંડયો. એ વરસાદમાં વચ્ચે વચ્યે બરફના કરા પણ પડતા હતા.

ડૉકટરને કાર ચલાવવામાં મુશ્કેલી પડવા માંડી. આગળ રસ્તો જોવામાં પણ તકલીફ પડતી હતી. આગળના કાચમાં જામતું પોતાના જ ઉચ્છ્વાસની વરાળનું પડ એ મુશ્કેલીમાં ઓર વધારો કરતું હતું. વરસાદ ઓછો થવાને બદલે દરેક ક્ષણે વધારે ને વધારે રૌદ્ર સ્વરૂપ પકડતો જતો હતો. આટલો બધો ભયંકર વરસાદ, ધુંધળો રસ્તો અને અજાણ્યો પ્રદેશ ! એ બધાને કારણે ડૉ. એહમદ રસ્તો ભુલી ગયા. એક જગ્યાએ જયાં વળવાનું હતું એ ટર્નનું સાઈન બોર્ડ એમને દેખાયું જ નહિં ! વળવાને બદલે એ આગળ નીકળી ગયા.

બીજા ત્રણેક કલાક ડ્રાઈવ કર્યા પછી વરસાદ તો ઓછો થયો પરંતુ ડોક્ટરને શંકા ગઈ કે પોતે રસ્તો ભૂલી ગયા છે. પરંતુ હવે એ રસ્તે પાછા ફરતાં પહેલા થોડા આરામની તેમજ પેટમાં કંઈક નાખવાની જરૂરિયાત પણ ઊભી થઈ ગઈ હતી. એ રસ્તો એવો નિર્જન હતો કે રસ્તાની બાજુમાં કોઈ ધાબા કે રેસ્ટોરન્ટ પણ દેખાતાં નહોતાં. કોઈ ગામ જો દેખાય જાય તો એના કોઈ રહેવાસીનું માર્ગદર્શન મેળવી શકાય એ આશાએ ડૉકટર કાર ચલાવ્યે જતા હતા.

ઘણા વખત સુધી કોઈ ગામ દેખાયું નહીં. હવે એમને બરાબરનો થાક લાગ્યો હતો. હવે તો કોન્ફરન્સના વિચારો પણ બંધ થઈ ગયા હતા અને ત્યાં પહોંચવાની એમની ઉત્સુક્તા પણ મરી પરવારી હતી. બસ, હવે તો એકાદ ગામ દેખાઈ જાય તો ઊભા રહી જવું એ એક જ વિચાર એમને આવતો હતો. અચાનક રસ્તાની બાજુમાં આવેલા એક જર્જરિત મકાન પર એમનું ધ્યાન પડયું. દુર ગામ પણ દેખાતું હતું. પરંતુ ડૉકટર એટલા થાક્યા હતા કે એ ઘર નજરે પડતાં જ એમનાથી બ્રેક લાગી ગઈ. કારમાંથી ઊતરીને એમણે એ ઘરનો દરવાજો ખખડાવ્યો.

એક વૃદ્ધ સ્ત્રીએ દરવાજો ખોલ્યો. દરવાજો અધુકડો રાખીને એણે આ માણસ કોણ છે, ક્યાંથી આવે છે, શું કામથી આવે છે, એવું બધું પૂછ્યું. ડૉ. એહમદે પોતે રસ્તો ભૂલી ગયા છે એ કહ્યું. ઘણા કલાકના ડ્રાઈવિંગથી પોતે ખૂબ જ થાકયા છે એ પણ જણાવ્યું. ઘરમાં જો ટેલિફોન હોય તો ઉપયોગ કરવા માંગે છે એવું પણ કહ્યું.

પોતાના ઘરમાં ટેલિફોન નથી તેમજ છેલ્લા રર કલાકથી લાઈટ પણ નથી એવું જણાવીને એ સ્ત્રીએ ઘરનો દરવાજો ખોલી નાખ્યો. પછી કહ્યું, “જો ભાઈ ! તમારે ઉતાવળ ન હોય તો તમે ઘડીક અંદર આવી શકો છો અને વાંધો ન હોય તો મારે ત્યાં થોડુંક ખાઈને પછી આગળ વધજો ! તમારો ચહેરો જોતાં તમે ખૂબ જ થાક્યા હો એવું લાગે છે !”

ડૉ. એહમદે બે ક્ષણ વિચાર કર્યો. થાક અને ભૂખ તો લાગ્યાં જ હતાં. ઉપરાંત એ અજાણ્યા પ્રદેશમાં રસ્તો શોધવામાં અને મુળ રસ્તે ફરીથી ચડવામાં કેટલો સમય લાગે એ પણ નક્કી નહોતું એમણે એ વૃદ્ધ સ્ત્રીનો પ્રસ્‍તાવ સ્વીકારી લીધો.

હાથ-મોં ધોઈને ડૉક્ટર ડાઈનિંગ ટેબલ પર નાસ્તાને ન્યાય આપવા બેઠા. આટલા થાક પછી ગરમ નાસ્તો અને ચા મળવાથી એમને ઘણું સારૂં લાગતું હતું.

“ભાઈ ! તમને વાંધો ન હોય તો હું પ્રાર્થના કરી લઉં? મારી પ્રાર્થનાનો સમય થઈ ગયો છે !”, પેલી સ્ત્રીએ કહયું.

ડોકટરે હકારમાં માથું હલાવ્યું.

ચાની ચુસકી લેતાં લેતાં મીણબત્તીના ઝાંખા અજવાળામાં ડોક્ટરે જોયું કે પેલી સ્ત્રી એક ઘોડિયાની બાજુમાં બેસીને પ્રાર્થના કરી રહી હતી. નવાઈની વાત એ હતી કે એકવાર પ્રાર્થના શરૂ કરી દેતી હતી. અને વચ્ચે એ ઘોડિયા સામે જોઈ લેતી હતી અને ક્યારેક તો પોતાનાં આંસુ પણ લુછી લેતી હતી.

ડોક્ટરને થયું કે નક્કી આ સ્ત્રી કાંઈક તકલીફમાં છે. એનાં આંસુ કહી રહ્યાં હતાં કે તક્લીફ સાદી નહીં પણ ગંભીર છે. કદાચ એને કોઈ મદદની જરૂર હોય અને પોતે ક્યાંય મદદરૂપ થઈ શકે તેમ હોય તો પોતે એ માટે તૈયાર છે એવું જણાવવા એણે કહ્યું, “બહેન ! જો તમને વાંધો ન હોય અને મારા જેવા અજાણ્યાને કહી શકતા હો તો હું તમારા દુ:ખ વિશે સાંભળવા અને બને તો મદદરૂપ થવા તૈયાર છું. હું જોઈ રહ્યો છું કે તમે કાંઈક મોટી તકલીફમાં લાગો છો.”

પેલી સ્ત્રીએ થોડોવાર ડૉક્ટર સામે જોયું પછી કહ્યું, “ભાઈ! ઉપરવાળો મારી ઘણી પ્રાર્થનાઓ સાંભળે છે, પરંતુ ખબર નહીં આ વખતે મારી પ્રાર્થનામાં એવી તે કઈ ખામી રહી ગઈ છે કે બસ, આ એક પ્રાર્થનાનો નથી તો એ જવાબ આપતો કે નથી કાંઈ રસ્તો બતાવતો. કદાચ મારી શ્રદ્ધામાં કાંઈક ખોટ હશે નહિંતર સાવ આવું તો ન જ બને !”, એટલું કહેતાં એની આંખોમાં આંસુ ભરાઈ આવ્યાં.

“બહેન !”, ડૉ. એહમદે કહ્યું, “તમને જો વાંધો ન હોય તો મને કહેશો કે એવી કઈ વાત છે જે તમને વારંવાર રડાવી દે છે? એવું તો શું છે જે તમને એક પ્રાર્થના પછી તરત જ બીજી પ્રાર્થના કરાવડાવે છે? શું હું તમને કોઈ રીતે ઉપયોગી થઈ શકું ખરો?”

થોડી વાર એ સ્ત્રી ડૉ. એહમદ સામે જોઈ રહી. ડૉકટરના અવાજમાં રહેલી સાચી સહાનુભુતિ એને સ્પર્શી ગઈ હતી. એણે વાત શરૂ કરી, “ભાઈ! આ ઘોડિયામાં સૂતો છે એ મારો પૌત્ર છે. એનાં મા-બાપ થોડા સમય પહેલાં કાર અકસ્માતમાં મૃત્યુ પામ્યાં છે. આ બાળકને એક એવા પ્રકારનું કેન્સર છે કે આજુ બાજુનાં શહેરોના કોઈપણ ડોક્ટર એની સારવાર કરી શકે તેમ નથી. નજીકના એક મોટા શહેરના ડૉકટરે કહયું છે કે આ રોગની સારવાર અહિંયા શક્ય જ નથી, પરંતુ અહિંથી ખુબ જ દુર દેશના દક્ષિણ ભાગમાં એક ડૉકટર એવા છે જે આ કેન્સરની સફળતાપૂર્વ સારવાર કરી શકે છે. પરંતુ ભાઈ! હું એકલી, ઘરડી સ્ત્રી આટલા નાના માંદા બાળકને લઈને એમને શોધવા એટલે દુર કઈ રીતે જાઉં? એટલે હું રોજ ઉપરવાળાને પ્રાર્થના કરું છું કે મને કોઈક રસ્તો બતાવે. પરંતુ ખબર નહીં મારી પ્રાર્થનાનો એ ક્યારે જવાબ આપશે?” ફરી એકવાર એ સ્ત્રીની આંખો છલકાઈ ગઈ.

“તમને એ ડૉકટરનું નામ, સરનામું કે બાળકના કેન્સરનો પ્રકાર એવું કાંઈ ખબર છે?”, ડૉકટરે પૂછ્યું.

“હા ભાઈ! દીકરાની ફાઈલમાં એ ડૉક્ટરનું નામ તેમજ બીજી બધી વિગત લખી છે. ઊભા રહો હું તમને એ જોઈને કહું.” એ સ્ત્રીએ બાજુના ટેબલ પર પડેલી એના પૌત્રની ફાઈલ લઈને ખોલી.

“શું નામ છે એ ડૉક્ટરનું?”, ડૉક્ટરે પૂછ્યું.

“ડૉકટર એહમદ! એ ફલાણા શહેરમાં રહે છે!” પેલી સ્ત્રીએ જવાબ આપ્યો.

ડૉ. એહમદની બંને આંખોમાંથી આંસુની ધાર વહી નીકળી. એણે રડતાં રડતાં જ કહ્યું, “બહેન! ખરેખર ઉપરવાળો ખૂબ મહાન છે. એણે વિમાનમાં ખોટકો ઊભો કર્યો, વાવઝોડું મોકલ્યું, અનરાધાર વરસાદ વરસાવ્યો, મને રસ્તો પણ ભુલાવી દીધો. આ બધું એણે એટલા માટે કર્યું કે એ તમારી પ્રાર્થનાનો જવાબ જરા જુદી રીતે આપવા માંગતો હતો. એ તમને ડૉ. એહમદ સુધી પહોંચાડવા રાજી નહોતો કારણકે તમને કેટલી તકલીફ પડી શકે એ વાત એ બરાબર જાણતો હતો. એટલે જુઓ ! એ ડૉકટર એહમદને જ તમારી પાસે લઈ આવ્યો. બહેન! હું જ છું ડૉકટર એહમદ!”

પેલી સ્ત્રી રડતાં રડતાં બોલી, “હે ભગવાન! તું ખરેખર મહાન અને ખૂબ જ દયાળુ છે! પ્રાર્થનાનો જવાબ આપવાની તારી રીત ખરેખર નિરાળી છે!”

ડૉ. એહમદ પણ આંખમાં આંસુ સાથે આ જ શબ્દો મનમાં બોલતા હતા.

[ડૉ. આઈ. કે. વીજળીવાળા સંપાદિત “શબ્દની સુગંધ” માંથી સાભાર]