મા-બાપની કેળવણી

શ્રી માતાજી

| 2 Minute Read

માબાપોને એ વાતની ખબર નથી હોતી કે પોતે પોતાના બાળકને કેળવણી આપી શકે તે માટે પ્રથમ તો તેમણે પોતાની જાતને જ કેળવવાની રહે છે. પોતાને વિશે સભાન બનાવાનું રહે છે. પોતાના ઉપર પ્રભુત્વ મેળવવાનું રહે છે કે જેથી પોતે બાળક આગળ એક ખરાબ દ્રષ્ટાંતરૂપ ન બની રહે. ખરી અસરકારક કેળવણી તો દ્રષ્ટાંત મારફતે જ અપાય છે. બાળકને માત્ર સારા સારા શબ્દો કહેવા, ડાહી ડાહી શિખામણ આપવી એનો કશો જ અર્થ નથી.

આપણે જે કહેતા હોઇએ તેમાં રહેલું સત્ય જો આપણા જીવંત દ્રષ્ટાંત દ્રારા આપણે ન બતાવી શકીએ, તો પછી આપણા શબ્દોની કે શિખામણની કશી અસર પડતી નથી. સત્યનિષ્ઠા, પ્રામાણિકતા, નિખાલસતા, હિંમત, નિઃસ્વાર્થતા, ધીરજ, ખંત, સહનશક્તિ, શાંતિ, સ્વસ્થતા, આત્મસંયમ - આ બધી વસ્તુઓ એવી છે કે તેમને શીખવવા માટે સુંદર શબ્દો કરતાં આપણું પોતાનું દ્રષ્ટાંત જ અનેકગણું સારૂં કામ આપે છે.

માટે હું મા-બાપોને કહીશ કે તમારા જીવનમાં એક ઉચ્ચ આદર્શ રાખો, અને તે આદર્શ અનુસાર જ હંમેશાં તમારૂં વર્તન રાખો. તમે જોશો કે તમારૂ બાળક આ આદર્શને પોતાની અંદર થોડે થોડે ઝીલવા લાગ્યું છે.દરેક ઘર બાળકને સ્વાભાવિક રીતે જ પોતાનાં માબાપ તરફ માન અને અહોભાવ હોય છે. કોઇ કોઇ અપવાદ સિવાય માબાપ બાળકોને હંમેશાં દેવ જેવાં લાગે છે જ અને તેઓ પોતાથી બને તેટલું તેમનું જ અનુકરણ કરવાનો પ્રયત્ન કરે છે. માબાપો અમુક વિરલ અપવાદ સિવાય, એ વાતનો કદી ખ્યાલ જ નથી કરતાં કે તેમની ખામીઓ, તેમની જલદ વૃત્તિઓ, નિર્બળતાઓ, આત્મસંયમનો અભાવ બાળકો ઉપર કેવી તો ભયંકર છાપ પાડે છે.

તમારાં બાળકો તમને માન આપે એમ તમે ઈચ્છતાં હો તો પ્રથમ તો તમે પોતે જ તમારી જાતનું સન્‍માન કરતાં શીખો અને હરપળે તમે પોતે એક માનયોગ્ય વ્યક્તિ બની રહો. તમે ધ્યાન રાખો કે તમારા વર્તનમાં કદી પણ તરંગીપણું ન આવે, અસંયમ ન આવે, તેમાં તુમાખી ન આવે, અધીરાઈ ન આવે, બદમિજાજ ન આવે.

શ્રી માતાજી, અનુવાદ: સુન્દરમ્‌

[સાભાર : કેસર, સંક્લન અને સંક્ષેપ: કાંતિ પટેલ]