શિક્ષક અને વાલી

નિલેષ મહેતા

| 2 Minute Read

આદર્શ શિક્ષક ગિજુભાઈ બધેકા વર્ગમાં બાળકોને ભણાવી રહ્યા હતા. દરેક બાળક તલ્લીન થઈ પાઠ્યપુસ્તક વાંચતા હતા. તેમને મનમાં ખૂબ આનંદ થયો.

તેમણે ફરીવાર નજર કરી તો એક વિધાર્થી તેની પાસે બેઠેલા એક બીજા વિધાર્થીના પાઠ્યપુસ્તકમાં નજર ફેરવી રહ્યો હતો. આ જોઈને ગિજુભાઈએ પેલા વિધાર્થીને ઊભો કર્યો. જરા કડકાઈથી પેલા વિધાર્થીને ઊભા થવાનું કહ્યું. પેલો ડરને માર્યો ઊભો થયો.

ગિજુભાઈએ તેને પૂછ્યું : “તારી પાસે પાઠયપુસ્તક નથી ? તેં હજી સુધી તે ખરીધ્યું નથી ? બીજાના પુસ્તકમાં શા માટે જુએ છે જ?”

આવા ઉપરાઉપરી પ્રશ્નોથી પેલો વિધાર્થી ગભરાઈ ગયો. તે એટલું જ બોલી શક્યો : “અમે પુસ્તક ખરીદી શકીએ તેમ નથી.”

ગિજુભાઈએ પછી તેને બેસી જવા કહ્યું. શાળાનો સમય પૂરો થયો. ગિજુભાઈ ઘેર આવ્યા, પણ તેમના મનને સતત એક પ્રશ્ન ડંખી રહ્યો હતો : “મેં તેને ઉભો કર્યો, કારણ કે તેની પાસે પાઠ્યપુસ્તક નહોતું. પણ શા માટે નહોતું ? તેનાં માતાપિતા એ ખરીદી શકે તેવી સ્થિતિ ધરાવતાં નથી એટલે જ ને !” અને પછી આ પ્રશ્ન પણ થયો : “હું શું તેનો શિક્ષક જ છું ? તેનો હું વાલી નથી શું ?”

બીજે દિવસે ગિજુભાઈએ પેલા વિધાર્થીને પોતાની પાસે બોલાવ્યો અને તેના હાથમાં પૈસા આપીને બોલ્યા : “હવે તું પાઠ્યપુસ્તક ખરીદી લેજે.”

પેલો વિધાર્થી ગળગળો થઈ ગયો ને બોલ્યો : “તમે મારા શિક્ષક છો, કંઈ મારા વાલી નથી કે આમ મને પાઠ્યપુસ્તક ખરીદવા પૈસા આપી રહ્યા છો !”

ગિજુભાઈ બોલ્યા : “બેટા, આજ સુધી હું પણ એ જ ભ્રમમાં હતો કે હું તારો શિક્ષક જ છું. પણ આજે મારો ભ્રમ હવે દૂર થયો છે અને હું સમજી શક્યો છું કે હું તારો શિક્ષક જ નહિ, વાલી પણ છું. બધા શિક્ષકોએ વહેલું મોડું પણ આ સમજવું જ પડશે.”

[નિલેષ મહેતા લિખિત “ક્ષણે ક્ષણે ઉજાસ” માંથી સાભાર, પ્રકાશક : નવયુગ પુસ્તક ભંડાર, રાજકોટ]